Mensbeeld

15 oktober 2003 t/m 18 april 2004
Kijk naar je eigen

Blikvanger van de expositie Mensbeeld is 'de grootste lichtbak van Nederland' waarop meer dan honderd röntgenfoto's samen een gezin (man, vrouw, kind, huisdier) vormen.

Heelkunde: minder last van een operatie 
Kijkoperaties zijn een enorme verbetering voor de kwaliteit van ons leven. Via een kleine snee kan de chirurg een speciaal cameraatje en instrumenten naar binnen brengen en een operatie uitvoeren. Waar vroeger een grote operatie voor nodig was, kan zo worden beperkt tot een relatief kleine ingreep. Voor patiënten betekent dit minder ongemak, minder kans op complicaties, een kleiner litteken en sneller naar huis. Een prachtige toepassing van wetenschap en techniek die bovendien de gezondheidszorg ontlast. In de toekomst doen operatierobots hun intrede. De chirurg ziet de patiënt op een monitor en kan zijn instrumenten op afstand besturen. De chirurg kan de operatie uitvoeren vanuit de kamer naast die van de patiënt, maar ook zelfs van de andere kant van de wereld.

In het Natuurhistorisch Museum kun je zelf proberen een operatie uit te voeren met endoscopische oefen apparatuur.
   


Neurowetenschappen: denken over ons denkwerk
De hersenen zijn het meest complexe orgaan van ons lichaam. We denken en regelen er van alles mee, zoals onze bewegingen, waarnemingen en emoties. De hersenen bestaan uit zo'n 10 miljard zenuwcellen (neuronen). Elke cel is via synapsen met tot wel 10.000 andere zenuwcellen verbonden. Om dit complexe systeem te bestuderen, gebruiken onderzoekers allerlei
technieken: van het bestuderen van het gedrag (psychologie), de verbindingen (anatomie), de zenuwcellen (celfysiologie) tot aan de eiwitten (moleculaire biologie). 

De tentoonstelling belicht vier niveaus van neurowetenschappelijk onderzoek die in het Erasmus MC plaatsvinden: gedrag, netwerk, cel en molecuul.
Magic Forest
De Engelse kunstenaar Andrew Carnie is een veelzijdig mens. Hij studeerde scheikunde, psychologie en zoölogie. Daarnaast rondde hij een studie aan de kunstacademie af. Hij combineert de werelden van wetenschap en kunst. In 'Magic Forest'ervaar je een spel van licht en ruimte. Het kunstwerk is gebaseerd op de manier waarop onderzoekers naar zenuwcellen in de hersenen kijken. De hersenen bestaan uit miljarden zenuwcellen die zich vertakken in een netwerk, waarvan de precieze werking nog altijd een raadsel is.

Mensbeeld is een tentoonstelling over anatomie, neurowetenschappen, radiologie en heelkunde, gemaakt in nauwe samenwerking met het Erasmus MC.

Anatomie: van Vesalius tot Von Hagen 
Onderzoek van de menselijke anatomie was voor de geneeskunde een sprong vooruit. In 1543 verscheen de anatomische atlas van Vesalius. Hij opende lichamen en tekende botten, spieren, bloedvaten en zenuwen precies na. Met deze kennis konden artsen de oorzaken van lichamelijke klachten steeds beter opsporen en zicht baar maken. In het Erasmus MC worden lichaamsdelen voor studie bruikbaar gemaakt door plastinatie. Deze techniek om lichamen te prepareren is uitgevonden door de Duitse wetenschapper Gunther von Hagen. Hij prepareert ook lichamen om ze als kunstwerken tentoon te stellen. Anatomisch onderzoek is nog steeds belangrijk. Kijkoperaties vragen om nieuwe kennis. Studenten geneeskunde leren de anatomie nog steeds kennen door zelf in de snijzaal lichamen van overleden mensen te ontleden. Een hedendaagse kunstenaar die de anatomie in beeld brengt is Ilse Wielage, wier werk in Mensbeeld te zien is.

Daarnaast zijn historische anatomische tekeningen en moderne anatomische preparaten te zien.
   
Radiologie: Het lichaam doorgelicht 
In het begin van de vorige eeuw kon voor het eerst met röntgenstralen een patiënt worden ‘doorgelicht’ en gefotografeerd. Het grote voordeel is dat een arts zo het inwendige lichaam kan onderzoeken zonder dat hier een operatie voor nodig is. Inmiddels is er een scala van meer verfijnde beeldvormende technieken bijgekomen. Van echografie - waarbij geluid wordt gebruikt - tot CAT scanning (Computerized Axial Tomography) en MRI scanning (Magnetic Resonance Imaging). Op de afdeling Radiologie van het Erasmus MC kan de patiënt met deze technieken ook driedimensionaal worden afgebeeld.

Speciaal voor Mensbeeld is de grootste lichtbak van Nederland gebouwd waarop meer dan honderd röntgenfoto's samen een gezin (man, vrouw, kind, huisdier) vormen. Ook kan je zelf een echografie maken.