Complex Individuality – korstmossen van Suzette Bousema en Ingeborg Klarenberg
In ‘Complex Individuality’ verkennen Suzette Bousema en Ingeborg Klarenberg de relatie tussen korstmossen en hun omgeving. Deze samenlevingsvorm tussen schimmels en algen is een krachtige metafoor voor onze onderling verbonden wereld. In Het Natuurhistorisch presenteren Bousema en Klarenberg een multimediale tentoonstelling met fotografie, video en een soundscape.
Schimmels en algen in korstmossen zijn twee totaal verschillende organismen die van elkaar afhankelijk zijn om te overleven. Dit kunnen ze in extreme omstandigheden, maar ze zijn ook gevoelig voor verstoringen, zoals vervuiling en klimaatverandering. Korstmossen vormen bovendien een leefgebied voor andere organismen, zoals insecten en beerdiertjes. Al deze soorten zijn met elkaar verbonden.
Net als korstmossen worden onze samenlevingen gevormd door complexe relaties tussen mensen en ecosystemen. Verstoringen in de symbiose van korstmossen kunnen verstrekkende gevolgen hebben, net zoals verstoringen in onze eigen onderling verbonden wereld generaties lang kunnen doorwerken. En net als bij kortmossen rijst de vraag wat individualiteit betekent in een netwerk van afhankelijkheden.
Suzette Bousema is een kunstenaar die zich richt op hoe we ons verhouden tot de rest van de natuur, in samenwerking met wetenschappers. Ingeborg Klarenberg is wetenschapper. Haar onderzoek richt zich op de impact van menselijk handelen op ecosystemen. ‘Complex Individuality’ ontstond naar aanleiding van de VU Connected World Societal Impact Award, die Bousema en Klarenberg in 2024 ontvingen.
‘Complex Individuality – korstmossen van Suzette Bousema en Ingeborg Klarenberg’ is te zien van 19 juli t/m 25 oktober 2026.

‘Complex Individuality 4 (2025), Suzette Bousema’

‘Ingeborg Klarenberg (links) & Suzette Bousema (rechts) in het lab van VU Amsterdam’