Het Natuurhistorisch ontvangt twee beurzen voor onderzoek naar de vroegere Noordzee
Hoe warm was de Noordzee 2,5 miljoen jaar geleden? En welke dieren leefden er in de afgelopen 100.000 jaar op de plek waar nu de Noordzee ligt? Het Natuurhistorisch Museum Rotterdam ontvangt twee onderzoeksbeurzen om deze vragen te beantwoorden: een Museumbeurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en een Conservatoren Stipendium van het Cultuurfonds. Met fossielen uit de museumcollectie gaat conservator Bram Langeveld onderzoeken hoe het klimaat en dierenleven in het Noordzeegebied door de tijd heen veranderden.
Klimaatonderzoek met 2,5 miljoen jaar oude schelpen
Met de Museumbeurs van NWO gaat Bram Langeveld samenwerken met onderzoeker Niels de Winter van de Vrije Universiteit Amsterdam. Samen onderzoeken ze fossiele schelpen van ongeveer 2,5 miljoen jaar oud, afkomstig uit een diepe boring in Rotterdam, uitgevoerd in het kader van de energietransitie door grondboordbedrijf Haitjema B.V.
Aan de VU Amsterdam wordt de chemische samenstelling van de schelpen onderzocht. Daarmee willen de onderzoekers achterhalen hoe warm het zeewater destijds was en hoe de temperatuur door de seizoenen heen veranderde. De fossielen kunnen voor het eerst inzicht geven in temperatuurverschillen van maand tot maand en van jaar tot jaar tijdens het Vroeg-Pleistoceen in de Noordzee.
Het onderzoek geeft daarmee meer inzicht in het klimaat van het Noordzeebekken, miljoenen jaren geleden. De resultaten zijn belangrijk voor verder klimaatonderzoek en vormen de basis voor een toekomstige tentoonstelling over veranderingen in klimaat en biodiversiteit in de regio Rotterdam.
Meer dan 10.000 fossielen van de Zandmotor
Ook het Cultuurfonds kent Het Natuurhistorisch een beurs toe. Dankzij het Conservatoren Stipendium kan Langeveld zes maanden lang onderzoek doen naar ruim 10.000 fossielen die burgerwetenschapper Henk Mulder verzamelde op de Zandmotor.
De Zandmotor is een kunstmatig schiereiland voor de Zuid-Hollandse kust, aangelegd in 2011 met zand uit de Noordzee om de kust te beschermen. In dat zand liggen botten, tanden en kiezen van dieren die hier duizenden jaren geleden leefden. Van grote zoogdieren tot vogels, vissen en zelfs reptielen. Veel van deze dieren leefden in het gebied toen een groot deel van de huidige Noordzee nog droog lag.
De verzameling begon met één bijzondere vondst. Tijdens een van zijn eerste bezoeken aan de Zandmotor ontdekte Henk Mulder een stuk kaak van een reuzenhert. Hij raakte gefascineerd en bleef zoeken. Meer dan tien jaar en zo'n 4.000 zoekuren later had hij ruim 10.000 fossielen verzameld. Eind 2025 schonk hij zijn collectie aan Het Natuurhistorisch.
Bram Langeveld gaat de fossielen stuk voor stuk onderzoeken, op naam brengen en vergelijken met vondsten uit andere museumcollecties. Zo wil hij ontdekken welke dieren hier in verschillende perioden leefden, welke soorten verdwenen en welke erbij kwamen. Daarmee krijgen we een beter beeld van hoe het dierenleven in dit gebied de afgelopen 100.000 jaar veranderde.
De geschiedenis van onze regio
De twee onderzoeken bestrijken samen een geschiedenis van miljoenen jaren. Ze laten zien hoe het klimaat veranderde en welke dieren in onze regio leefden, lang voordat Rotterdam bestond.
“Onze museumcollectie is een belangrijke bron voor wetenschappelijk onderzoek. Dankzij het Conservatoren Stipendium van het Cultuurfonds en de Museumbeurs van NWO kunnen we nieuwe kennis opdoen over het klimaat en dierenleven van vroeger. Die kennis delen we ook graag met onze bezoekers”, aldus Meike Moors, directeur van Het Natuurhistorisch.
In 2027 bestaat Het Natuurhistorisch 100 jaar. Tijdens een van de jubileumtentoonstellingen krijgen bezoekers een deel van de Zandmotorcollectie te zien. Het onderzoek naar de fossiele schelpen vormt de basis voor een toekomstige tentoonstelling over veranderingen in klimaat en natuur in de regio Rotterdam.
Het Conservatoren Stipendium van het Cultuurfonds is mede mogelijk gemaakt door het Regato Fonds.
NOOT VOOR DE REDACTIE [Niet ter publicatie]
Voor interviewaanvragen, persbeeld en meer informatie:
Brigitte Timmermans
Marketing & Communicatie
communicatie@hetnatuurhistorisch.nl
06-41229772
